Działalność gospodarcza na Słowacji

Formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw, Procedura rejestracji działalności gospodarczej

1. Osoby fizyczne
Zgodnie z Ustawą nr 455/1991 Zb. o działalności gospodarczej (tzw. Živnostensky zákon), zagraniczna osoba fizyczna może prowadzić działalność gospodarczą na terytorium Słowacji o ile spełnia ogólne oraz specyficzne warunki określone w tej ustawie. Ustawa określa również przypadki, kiedy na prowadzenie działalności gospodarczej wymagana jest koncesja.
Ogólne warunki prowadzenia działalności gospodarczej to: ukończenie co najmniej 18 lat, zdolność do podejmowania czynności prawnych oraz niekaralność za czyny umyślne.
W niektórych przypadkach (rodzajach działalności), wymagane jest udokumentowanie odpowiedniego przygotowania fachowego. Wymogi niezbędne do uzyskania zezwolenia na prowadzenie takiej działalności (odpowiednie kwalifikacje oraz/lub staż pracy) określa Załącznik nr 2 do ww. ustawy.
Koncesje wymagane są w przypadku produkcji, konserwacji, likwidacji i handlu bronią, amunicją oraz materiałami wybuchowymi, świadczenia usług w zakresie lotnictwa, transportu osobowego, wymiany walut, ochrony mienia, aukcji, weterynarii, prowadzenia cmentarzy oraz usług kurierskich. Wymagania niezbędne do otrzymania koncesji określa Załącznik nr 3 do ustawy.
Obywatel polski, który zamierza rozpocząć działalność na terenie Słowacji jako osoba fizyczna (również na zasadach samozatrudnienia) powinien więc, po zapoznaniu się z wymaganiami określonymi ww. ustawie, udać się do Urzędu ds. Działalności Gospodarczej („Živnostensky úrad") w miejscu gdzie zamierza prowadzić tę działalność i zgłosić fakt wykonywania działalności gospodarczej lub złożyć wniosek o wydanie odpowiedniego zezwolenia („živnostenský list") lub koncesii, w przypadku kiedy są one wymagane.

Formularze niezbędne do rejestracji działalności gospodarczej na terenie Słowacji, którą zamierza się prowadzić na podstawie ww. Ustawy, dostępne są na stronie internetowej http://www.civil.gov.sk/p09/p09-02.shtm.

Zestawienie adresowe Urzędów ds. Działalności Gospodarczej („Živnostensky úrad"), gdzie należy złożyć formularze, dostępne jest na stronie http://www.civil.gov.sk/p18/p18-04.shtm

Jednolity tekst Ustawy nr 455/1991 Zb. o prowadzeniu działalności gospodarczej (Živnostensky zákon) wraz z załącznikami dostępny jest na stronie http://www.civil.gov.sk/p09/p09-03.shtm

2. Osoby prawne
Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej na terenie RS, reguluje Ustawa nr 513/1991 Zb. Kodeks Handlowy RS oraz Ustawa o działalności gospodarczej nr 455/1991 Zb. (tzw. Živnostensky zákon) z późniejszymi zmianami.
Zgodnie z Kodeksem Handlowym RS, osoby zagraniczne mogą prowadzić działalność gospodarczą na terenie Słowacji na takich samych zasadach jak osoby krajowe, o ile odrębne przepisy prawne (np. ww. Ustawa o działalności gospodarczej lub umowy międzynarodowe) nie stanowią inaczej. Prowadzeniem działalności gospodarczej przez osobę zagraniczną, rozumie się działalność gospodarczą prowadzoną za pośrednictwem przedsiębiorstwa osoby zagranicznej lub jej jednostki organizacyjnej (oddziału) powołanej na terytorium Słowacji.
Prawo do prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium RS, osoba zagraniczna nabywa z dniem wpisu swego przedsiębiorstwa lub jednostki organizacyjnej do Rejestru Handlowego RS. Wniosek w sprawie wpisu do Rejestru Handlowego składa osoba zagraniczna.
Do Rejestru Handlowego wpisywane są podstawowe dane dotyczące osoby zagranicznej wnioskującej o dokonanie wpisu oraz dane nowopowstałego podmiotu prawnego (nazwa handlowa, siedziba, przedmiot przedsiębiorstwa, wysokość kapitału zakładowego, imiona i nazwiska oraz miejsca zamieszkania osób upoważnionych do podejmowania czynności prawnych w imieniu przedsiębiorstwa, itp.)
Zgodnie z KH, osoba zagraniczna w celu prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Słowacji, może również założyć jednoosobową spółkę prawa handlowego, może być też wspólnikiem słowackiej lub innej zagranicznej osoby prawnej.
Wnioskujący o dokonane wpisu do Rejestru Handlowego, jest zobowiązany udokumentować spełnienie wymagań wynikających z Ustawy o działalności gospodarczej nr 455/1991 Zb., a więc załączyć do wniosku zezwolenie/koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w danym zakresie, wydane uprzednio przez Urząd ds. Działalności Gospodarczej (tzw. Živnostenský úrad) lub zaświadczenie o zgłoszeniu działalności w tym urzędzie, o ile zezwolenie czy koncesja nie są wymagane.

Do wniosku o wpis do Rejestru Handlowego należy załączyć
• umowę spółki lub akt założycielski oddziału;
• statut, o ile został przyjęty;
• pisemne oświadczenie administratora wkładu o dokonanej wpłacie na poczet kapitału zakładowego;
• orzeczenie rzeczoznawcy, iż wartość wkładu niepieniężnego odpowiada wartości wymaganego wkładu pieniężnego;
• zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej lub koncesja wydana przez Urząd ds. Działalności Gospodarczej;
• wypis z rejestru karalności osób upoważnionych do czynności prawnych w imieniu przedsiębiorstwa;
• pisemne oświadczenie założyciela, iż nie jest jedynym wspólnikiem w więcej niż dwóch spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli założycielem spółki jest jedna osoba fizyczna;
• jeżeli spółkę zakłada jedna spółka z o.o., pisemne oświadczenie założyciela, że nie jest jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością;
• inne dokumenty stwierdzające fakty zapisywane do Rejestru Handlowego.

Minimalna wartość kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynosi 200 000 SKK. Przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru handlowego, każdy wkład na poczet kapitału zakładowego powinien być wniesiony do wysokości co najmniej 30 % jego wartości. Ogólna wartość wniesionych środków na poczet kapitału, musi wynosić co najmniej 100.000 SKK.
Prowadzenie działalności gospodarczej przez zagraniczne osoby fizyczne z krajów członkowskich Unii Europejskiej, nie wymaga wpisu do Rejestru Handlowego RS. Zasady prowadzenia takiej działalności opisano w pkt 1.

Ujednolicony tekst Kodeksu Handlowego RS w języku słowackim, dostępny jest na portalu informacji prawnej „JASPI" Ministerstwa Sprawiedliwości RS www.justice.gov.sk. Fragmenty Kodeksu Handlowego RS, Kodeksu Pracy RS oraz innych przepisów prawnych ważnych dla obcokrajowców zamierzających prowadzić działalność gospodarczą na terenie Słowacji (również w języku angielskim), dostępne są na stronie internetowej Słowackiej Agencji ds. Rozwoju Inwestycji i Handlu „SARIO" www.sario.sk.

Rejestry Handlowe dla osób prawnych, prowadzone są w Sądach Powiatowych
w siedzibie Sądów Wojewódzkich (Krajske sudy), w obrębie których dana osoba ma swoją siedzibę. W przypadku osób fizycznych, właściwym sądem w sprawach rejestracji jest sąd, w obrębie którego osoba ta prowadzi działalność gospodarczą, jeżeli nie posiada miejsca prowadzenia działalności, właściwym sądem jest sąd, w obrębie którego znajduje się jej miejsce zamieszkania. Osoba zagraniczna dokonuje rejestracji w sądzie właściwym ze względu na siedzibę zakładu lub innej jednostki organizacyjnej tej osoby.
Sądy prowadzące Rejestry Handlowe zwane są Sądami Rejestrowymi. Sądy Rejestrowe działają w ramach Sądów Powiatowych (Okresný súd) w następujących miejscowościach: Banská Bystrica, Bratislava I, Košice I, Nitra, Prešov, Trenčín, Trnava, Žilina.

Adresy poszczególnych Sądów dostępne są na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Słowackiej http://www.justice.gov.sk/h.aspx?pg=lb&uc=ps/adsuc

Opłaty dotyczące rejestracji firm:

a) złożenie wniosku o wpis do rejestru handlowego
• spółka akcyjna 25.000 SKK
• inna osoba prawna 10.000 SKK
• osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą 5.000 SKK
• oddziały osób prawnych 10.000 SKK
• oddziały osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą 1.000 SKK
b) wniosek o zmianę formy prawnej przedsiębiorstwa 10.000 SKK
c) inne zmiany danych 2.000 SKK

Wpisów do Rejestru Handlowego jak również zmian w tych zapisach, dokonuje się za pomocą specjalnych formularzy dostępnych na stronie http://www.orsr.sk/. Na tej stronie, dla celów informacyjnych, można również uzyskać wypisy z Rejestru Handlowego zapisanych tam osób.

 

Opodatkowanie działalności gospodarczej

Zgodnie ze słowackim prawem podatkowym podstawowym czynnikiem decydującym o opodatkowywaniu danego podmiotu jest rezydencja podatkowa.
Stawka podatku od osób prawnych, od osób fizycznych oraz od towarów i usług została ustalona liniowo i wynosi 19 proc.

Podatkiem dochodowym od osób prawnych opodatkowane są osoby prawne (spółki kapitałowe) oraz osoby, które nie są osobami fizycznymi. Co do zasady, koszty związane z uzyskaniem przychodu obniżają podstawę opodatkowania. Wyjątkowo niektóre koszty, np. koszty reprezentacji czy wydatki na podróże służbowe powyżej określonych limitów nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu.

Słowackie prawo podatkowe przewiduje zwolnienie podatkowe dla dywidend wypłacanych przez słowacką spółkę udziałowcowi mającemu siedzibę na terytorium Unii Europejskiej. Zwolnienie to zostało wprowadzone w ramach implementacji Dyrektywy 90/435/EWG w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich.
Dodaje też, że zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stronami są Polska i Słowacja, odsetki wypłacane polskiemu podmiotowi, przykładowo z tytułu pożyczki udzielonej spółce słowackiej, mogą być opodatkowane według stawki 10-proc. pod warunkiem, że polski podmiot przekaże słowackiej spółce certyfikat potwierdzający polską rezydencję. W sytuacji, gdy podmiot wypłacający odsetki nie będzie posiadał certyfikatu rezydencji, powinien zostać pobrany podatek według podstawowej stawki 19 proc.

Należności licencyjne rozumiane m.in. jako wszelkiego rodzaju należności płacone za użytkowanie lub prawo do użytkowania dzieła albo patentu lub też znaku towarowego opodatkowane są według stawki 5 proc. pod warunkiem posiadania przez spółkę słowacką polskiego certyfikatu rezydencji. W sytuacji, gdy podmiot wypłacający należności licencyjne nie będzie posiadał certyfikatu rezydencji, powinien zostać pobrany podatek w wysokości 19 proc.

Ponadto, zważywszy że Słowacja implementowała Dyrektywę 2003/49/EC w sprawie wspólnego systemu podatkowego dla spółek powiązanych w różnych państwach członkowskich z tytułu przychodów w postaci odsetek oraz należności licencyjnych, w zakresie, w jakim spełnione są określone w niej warunki, wypłacane odsetki bądź należności licencyjne mogą być całkowicie wyłączone od opodatkowania w państwie źródła (tj. Słowacji).

Zgodnie ze słowacką regulacją prawną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych osoba fizyczna będzie postrzegana jako rezydent na Słowacji i w konsekwencji całość dochodu takiej osoby będzie opodatkowana na Słowacji, jeżeli zostanie jej przyznany status stałego rezydenta lub też, jeżeli przebywa na terytorium Słowacji przynajmniej 183 dni w roku (przepisy te stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania).

Nierezydent jest zobowiązany do opodatkowania na Słowacji dochodów, których źródła znajdują się na Słowacji. Ponadto dochód osób fizycznych pracujących dla stałego zakładu, których wynagrodzenie pokrywane jest przez ten zakład, opodatkowane są na Słowacji bez względu na to, czy kryterium 183 dni jest spełnione.

Opodatkowanie VAT
Zobowiązany do rejestracji na VAT w Słowacji jest podmiot, który osiągnie roczny obrót w wysokości przekraczającej 1,5 mln SKK.
Do zarejestrowania na VAT bez względu na wysokość osiągniętego obrotu zobowiązani są również: osoba prawna lub osoba fizyczna nabywająca przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa na podstawie umowy sprzedaży przedsiębiorstwa; zagraniczny podmiot wykonujący czynności opodatkowane VAT na terytorium Słowacji, zagraniczny podmiot dokonujący dostaw wysyłkowych osobom niezarejestrowanym na VAT na Słowacji, o ile wartość dostarczonych towarów przekroczy 1,5 mln SKK (w sytuacji gdy dostarczone towary są opodatkowane akcyzą, zagraniczny podmiot zobowiązany jest do rejestracji na VAT niezależnie od wartości dostarczonych towarów); podmiot dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów za kwotę przekraczającą w roku 420 tys. SKK. Jednocześnie możliwa jest dobrowolna rejestracja - wyjaśnia Wojciech Sawicki.
Według niego, stawka VAT wynosi 19 proc. Jednocześnie pragnie zauważyć, że od 1 stycznia 2007 r. stosuje się obniżoną 10-proc. stawkę VAT do leków oraz produktów medycznych.

Zatrudnianie pracowników

Na podstawie Traktatu o Przystąpieniu Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej,
z dniem 1 maja 2004 r. obywatele Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uzyskali całkowity dostęp do słowackiego rynku pracy.

Zatrudnianie obywateli UE/EOG realizowane jest wg takich samych zasad jak obywateli RS, za wyjątkiem obowiązku monitorowania napływu i odpływu pracowników zagranicznych oraz członków ich rodzin, wynikającego
z Rozporządzenia Rady UE nr 1612/68. Takie same przepisy dotyczą zarówno pracowników stałych i sezonowych jak też zatrudnionych na obszarach przygranicznych czy w usługach. Monitoring pracowników zagranicznych wykonywany jest za pośrednictwem kart informacyjnych, które wypełnia pracodawca (kontrahent słowacki) i przekazuje do miejscowego Urzędu Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny (Úrad prace sociálnych veci a rodiny).

Wypełnioną Kartę informacyjną należy złożyć (osobiście lub przesłać pocztą) w dwóch egzemplarzach w Urzędzie Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny właściwym ze względu na miejsce wykonywanej pracy, w terminie do 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy. Również w terminie do 7 dni od dnia zakończenia pracy przez pracownika zagranicznego, pracodawca ma obowiązek złożyć kartę informacyjną w ww. urzędzie.

W przypadku, gdy pracodawcą jest osoba zagraniczna, wykonująca na terenie Słowacji np. usługi budowlano - montażowe, obowiązek wypełnienia i przekazanie karty informacyjnej ma kontrahent słowacki, a w przypadku jego braku, pracodawca zagraniczny. W odniesieniu do obywateli UE zatrudnionych na terenie Słowacji przez pracodawcę zagranicznego, kartę informacyjną o rozpoczęciu lub zakończeniu pracy, może złożyć słowacka osoba prawna lub fizyczna upoważniona przez pracodawcę zagranicznego.
W przypadku obywateli UE/EOG, którzy przed 1 maja 2004 r. byli zatrudnieni na terenie Słowacji na podstawie zezwolenia na pracę, zgłoszenie na podstawie kart informacyjnych nie jest wymagane.

Podstawowym przepisem prawnym określającym zasady zatrudniania obcokrajowców na terytorium Republiki Słowackiej jest Ustawa nr 5/2004 o usługach w zakresie zatrudnienia. Ustawa, wytyczne do ustawy oraz inne szczegółowe informacje dot. prawa pracy i ubezpieczania itp. dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Socjalnych i Rodziny RS http://www.employment.gov.sk.

Obywatele EOG, zatrudnieni na terytorium Słowacji oraz członkowie ich rodzin (podobnie zresztą jak obywatele słowaccy przy zmianie miejsca pobytu), są zobowiązani do zameldowania się (rejestracji) w miejscowym urzędzie policji, zgodnie z Ustawą nr 48/2002 Z.z. o pobycie obcokrajowców na terytorium Słowacji.
Przy rejestracji należy okazać dokument uprawniający do przekroczenia granicy oraz potwierdzający prawo do zakwaterowania na terenie Słowacji (umowa najmu mieszkania, zaświadczenie o zakwaterowaniu w hotelu lub pensjonacie). Na wniosek obcokrajowca, Urząd Policji jest zobowiązany do wydania karty pobytowej. W tym przypadku należy dodatkowo przedłożyć 3 zdjęcia oraz opłatę skarbową w wysokości 100 SKK.

 

 

Informacje ze stron:
Wydział Ekonomiczny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Bratysławie, Słowacja http://www.polamb.sk/
http://mojafirma.infor.pl/