Działalność gospodarcza na Łotwie

Geograficzna bliskość sprawia, że polscy przedsiębiorcy nie powinni mieć kłopotu z prowadzeniem tu swojego biznesu. Nie bez znaczenia pozostaje to, że na Łotwie są dwie duże specjalne strefy ekonomiczne: Lipaja i Rezeke oraz Wolny Port Ventspils. Firma która podejmie w nich działalność gospodarczą, jest uwolniona z VAT, ceł i opłat akcyzowych. Przysługuje jej też 100% zwolnienie
z podatku od nieruchomości i do 80% z podatku dochodowego od osób prawnych.

Formy organizacyjno- prawne przedsiębiorstw

Łotewski kodeks handlowy określa m. innymi formy organizacyjno-prawne funkcjonowania podmiotów gospodarczych na Łotwie. Są to m. innymi:
- przedsiębiorca jednoosobowy
- spółka jawna
- spółka komandytowa
- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nomenklatura łotewska: SIA)
- spółka akcyjna (nomenklatura łotewska: AS)
Najczęściej spotykaną formą spółki handlowej jest spółka z o.o. (SIA) Spółka akcyjna (AS) jest formą obowiązkową dla banków i firm ubezpieczeniowych. W "Rejestrze Handlowym" wpisane są dane dot. przedsiębiorcy oraz działalności gospodarczej.
Rejestr Handlowy jest prowadzony przez ustawowo upoważniony do tego urząd państwowy
o nazwie "Rejestr Przedsiębiorstw".
Firmy zagraniczne mogą otwierać na terenie Łotwy:
- przedstawicielstwa, nie posiadające prawa prowadzenia działalności gospodarczej, których okres działalności nie może przekraczać 5 lat. Po upływie 5 lat okres ten może być przedłużony. Przedstawicielstwa nie posiadają osobowości prawnej.
- filie (oddziały), posiadające prawo do prowadzenia na terenie Łotwy działalności gospodarczej.

Rejestracja firmy na Łotwie

1. Rejestracja przedstawicielstwa firmy zagranicznej
Zezwolenie na otwarcie przedstawicielstwa firmy zagranicznej, wydaje Rejestr Przedsiębiorstw Republiki Łotewskiej.
W celu otrzymania zezwolenia na otwarcie przedstawicielstwa, firma powinna złożyć do w/w rejestru następujące dokumenty:
- wypełniony kwestionariusz zgodnie ze wzorem Rejestru Przedsiębiorstw RŁ,
- decyzję firmy (organizacji) zagranicznej o otwarciu przedstawicielstwa wraz z wykazem władz przedstawicielstwa
- poświadczony notarialnie dokument potwierdzający rejestrację firmy zagranicznej (macierzystej w stosunku do przedstawicielstwa) w danym kraju (jeżeli taki dokument jest w nim wymagany). Jeżeli nie jest on wymagany, to jakikolwiek inny dokument, który potwierdza status prawny firmy zagranicznej w danym kraju
- poświadczony notarialnie statut firmy zagranicznej, lub odpowiadający mu inny dokument
- poświadczony notarialnie list rekomendacyjny z banku obsługującego firmę zagraniczną
- poświadczone notarialnie pełnomocnictwo dla osoby występującej w imieniu firmy zagranicznej wraz z kopią paszportu i dwoma zdjęciami tej osoby (format 3cm x 4cm)
- dokumenty potwierdzające adres przedstawicielstwa na terenie Łotwy
- pełnomocnictwo dla osoby upoważnionej do złożenia wniosku i odebrania dokumentów rejestracyjnych
- potwierdzenie z banku o dokonaniu opłaty skarbowej
- ew. inne dokumenty
Wszystkie dokumenty wydane zagranicą winny być przetłumaczone na język łotewski
i potwierdzone notarialnie.

2. Rejestracja filii (oddziału) firmy zagranicznej
Zagraniczne firmy mogą prowadzić działalność gospodarczą na terenie Republiki Łotewskiej również jako filie (oddziały). W tym przypadku filia powinna być zarejestrowana jako płatnik podatków w Republice Łotewskiej i w Rejestrze Przedsiębiorstw Republiki Łotewskiej.
W celu rejestracji stałego filii (oddziału) firmy zagranicznej do Rejestru Przedsiębiorstw powinny być dostarczone następujące dokumenty:
- zgłoszenie o wpisanie do Rejestru Handlowego filii firmy zagranicznej
- dokumenty potwierdzające rejestrację firmy zagranicznej w jej macierzystym kraju lub notarialnie poświadczoną kopię takiego dokumentu, jeżeli ustawodawstwo państwa, siedziby firmy zagranicznej przewiduje taka rejestrację
- zezwolenie na założenie filii
- umowę założycielską (statut) firmy zagranicznej lub notarialnie poświadczoną kopię równoważnego dokumentu
- dokumenty, które potwierdzają pełnomocnictwo osoby do reprezentowania firmy zagranicznej we wszystkich czynnościach związanych z filią oraz zakres tego upoważnienia
- ew. inne dokumenty
Wszystkie dokumenty wydane zagranicą winny być przetłumaczone na język łotewski
i potwierdzone notarialnie.

3. Rejestracja przedsiębiorstwa jednoosobowego
Obowiązkiem osoby fizycznej, która wykonuje działalność gospodarczą na Łotwie jest wpisanie się w Rejestrze Handlowym jako jednoosobowego przedsiębiorcy, jeżeli roczny obrót z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej przekracza 200 000 LVL (~ 284 580 EUR) lub jeżeli wykonywana przez nią działalność gospodarcza odpowiada następującym cechom: roczny obrót
z tytułu tej działalności przekracza 20 000 LVL (~ 28 460 EUR) i prowadząc działalność gospodarczą osoba ta w jednym czasie zatrudnia więcej niż pięciu pracowników.
Osoba fizyczna może zgłosić siebie do wpisania w rejestrze handlowym jako przedsiębiorcę jednoosobowego, również w takim wypadku, jeżeli nie zaistniały w/w warunki.
Podstawę do wpisania przedsiębiorcy jednoosobowego do Rejestru Handlowego stanowi jego zgłoszenie skierowane do Rejestru Przedsiębiorstw. W zgłoszeniu należy podać:
- imię, nazwisko, kod osobisty (PESEL) oraz miejsce zamieszkania przedsiębiorcy
- firmę przedsiębiorcy
- adres prawny (siedzibę)
- rodzaj działalności gospodarczej.

 

4. Zgłoszenie o dokonanie wpisu Spółki Jawnej w Rejestrze Handlowym

W zgłoszeniu o dokonanie wpisu w Rejestrze Handlowym należy wskazać:
- imię, nazwisko, kod osobisty (PESEL) oraz miejsce zamieszkania każdego wspólnika spółki, natomiast dla osoby prawnej - nazwę, numer rejestracyjny oraz adres prawny (siedzibę)
- firmę spółki
- rodzaj spółki
- adres prawny (siedzibę) spółki
- rodzaj działalności gospodarczej.

5. Zgłoszenie o dokonanie wpisu Spółki Komandytowej do Rejestru Handlowego

Zgłoszenie do Rejestru Handlowego Spółki Komandytowej oprócz informacji, które zgłasza Spółka Jawna (punkt nr 4), dodatkowo zawiera informacje odnośnie każdego komandytariusza, a mianowicie:
- imię i nazwisko, kod osobisty (PESEL) oraz miejsce zamieszkania, a dla osoby prawnej nazwę, numer rejestracyjny oraz adres prawny (siedzibę)
- kwotę wkładu oraz łączne wkłady komandytariusza.

 

6. Zawiązywanie spółek kapitałowych (Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna)

W celu utworzenia nowej spółki kapitałowej, do Rejestru Przedsiębiorstw Republiki Łotewskiej powinny być przedłożone następujące dokumenty:
- zgłoszenie wpisania spółki do Rejestru Handlowego, które założyciele składają w Rejestrze Przedsiębiorstw w terminie sześciu miesięcy od dnia podpisania umowy założycielskiej (zgłoszenie podpisują wszyscy założyciele)
- dokumenty założycielskie (umowa założycielska, statut)
- zaświadczenie bankowe o opłacie kapitału zakładowego (jeżeli kapitał zakładowy lub jego część została opłacona gotówką)
- dokumenty, które potwierdzają wartość każdego wkładu rzeczowego (jeżeli został dokonany wkład rzeczowy)
- pisemną zgodę każdego członka rady nadzorczej na wybór do rady nadzorczej (jeżeli w spółce jest rada nadzorcza)
- pisemną zgodę każdego członka zarządu na wybór do zarządu
- notarialnie poświadczone wzory podpisów członków zarządu
- powiadomienie przez zarząd o prawnym adresie (siedzibie) spółki
- potwierdzenie z banku o dokonaniu opłaty skarbowej za rejestrację spółki:
- potwierdzenie banku o wpłacie za publikację ogłoszenia w gazecie "Latvijas Vestnesis"

System podatkowy

Aktualnie na Łotwie stosowane są następujące rodzaje podatków:
- podatek dochodowy od przedsiębiorstw
- podatek od wartości dodanej (VAT)
- podatek akcyzowy
- podatek dochodowy od osób fizycznych
- podatek socjalny (podatek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne)
- podatek od nieruchomości
- podatek od gruntów
- podatek od surowców naturalnych
- podatek od opakowań
- podatek celny (omówiony w rozdziale dot. problematyki celnej)
Administrowanie podatkami realizowane jest przez Państwową Służbę Dochodów. Samorządy biorą udział w administrowaniu podatkiem dochodowym, podatkiem od nieruchomości i podatkiem od zasobów naturalnych.

 

a) Podatek dochodowy od przedsiębiorstw
Zgodnie z ustawą "O Podatku Dochodowym od Przedsiębiorstw" z 1995 r. podatek ten stosuje się do wszystkich przedsiębiorstw zarejestrowanych na Łotwie, w tym przedsiębiorstw zagranicznych oraz stałych przedstawicielstw przedsiębiorstw zagranicznych.
Od 1.01.2004 r. stopa podatkowa dla wszystkich rodzajów przedsiębiorstw wynosi 15%. Przedsiębiorstwa małe korzystają ze zniżki podatkowej w wysokości 20% od kwoty naliczonego podatku. Do tej grupy przedsiębiorstw zaliczają się te firmy, których:
- majątek bilansowy nie przekracza 70.000 LVL
- roczny obrót netto jest mniejszy niż 200.000 LVL
- liczba pracowników wynosi średnio 25 osób
Aby firma mogła skorzystać ze wspomnianej zniżki, winna spełniać co najmniej 2 z powyższych warunków.
Podstawę podatku dochodowego od przedsiębiorstw zagranicznych nie prowadzących bezpośredniej działalności gospodarczej stanowią wpływy pozyskane od rezydentów Łotwy
i stałych przedstawicielstw.
Podatek pobierany jest od:
- dywidend - 10% (od osób fizycznych)
- dochodów z tytułu zarządzania i konsultingu - 10%
- dochodów z tytułu własności intelektualnej: tantiemy za dzieła literackie, sztuki, filmy, nagrania wideo i audio - 15%, inne - 5%
- dochodów z tytułu wykorzystania własności na Łotwie - 5%
- dochodów z tytułu sprzedaży papierów wartościowych - 10%
- dochodów z tytułu sprzedaży nieruchomości na Łotwie - 25%
Nie podlegają odliczeniu od sumy do opodatkowania następujące wydatki:
- rekreacja
- utrzymanie infrastruktury socjalnej
- kary pieniężne
- podatek dochodowy płatny poza granicami Łotwy
- wypłaty dla nie rezydentów podlegające odnośnemu podatkowi,
- wydatki na długoterminowe inwestycje i rezerwy,
- premie z tytułu ubezpieczenia na życie,
- wypłaty na fundusze emerytalne
- wypłaty oprocentowania,
- nadpłaty z tytułu podatku od surowców naturalnych
- 40% wydatków reprezentacyjnych
- wydatki związane z oceną majątku
- straty udziałowców wymienione w odnośnej dokumentacji wpływów i wydatków
Od 1.01.2001 r. inwestorzy zagraniczni, którzy inwestują więcej niż 16,4 mln. USD w ciągu 3 lat mogą korzystać z "wakacji podatkowych" w zakresie podatku dochodowego od przedsiębiorstw
w wysokości 40% zainwestowanej kwoty. Aby uzyskać taką ulgę plan inwestycyjny musi być zaakceptowany przez rząd Łotwy.
Zniżka podstawy opodatkowania z tytułu darowizn nie może przekraczać 20% ogólnej sumy do opodatkowania.

b) Podatek dochodowy od osób fizycznych
Stawka bazowa podatku wynosi 25%. Zgodnie z ustawą "O Podatku Dochodowym od Osób Fizycznych" z 1993 r. płatnikami podatku są stali rezydenci Republiki Łotewskiej uzyskujący dochody na Łotwie bądź za granicą w danym okresie podatkowym oraz nie rezydenci Republiki Łotewskiej, uzyskujący dochody na Łotwie. Podatek naliczany jest na podstawie dochodów podlegających opodatkowaniu; wpłaty dokonywane są miesięcznie.
Opodatkowaniu nie podlegają następujące dochody:
- dywidendy z dochodu przedsiębiorstw płacących podatek dochodowy od przedsiębiorstw
- dochody z depozytów w instytucjach kredytowych
- wypłaty z tytułu ubezpieczeń
- wygrane pieniężne i rzeczowe z loterii
- alimenty
- środki uzyskane w trakcie rozwodu na mocy odnośnego orzeczenia sądowego
- renty i emerytury państwowe i wypłaty z funduszy emerytalnych
- wpływy określone ustawami
- stypendia z uczelni
- wpływy z tytułu spadku, z wyjątkiem tantiem i darowizn od osób fizycznych
- premie pieniężne i rzeczowe z tytułu uczestnictwa w zawodach sportowych, o ile ich ogólna wartość nie przekracza 150 LVL oraz premie pieniężne i rzeczowe z tytułu uczestnictwa w zawodach międzynarodowych o ogólnej wartości do 3.000 LVL w danym roku podatkowym
- wszelkie zapomogi i rekompensaty poniesionych strat
- rekompensaty z wyjątkiem rekompensat za niewykorzystany urlop
- wpływy ze sprzedaży majątku, z wyjątkiem wpływów ze sprzedaży dóbr wyprodukowanych w celu sprzedaży i nabytych w celu odprzedaży
- wpływy z produkcji rolnej w wysokości do 3.000 LVL
- subsydia dla produkcji rolnej
- inne dochody określone przez obowiązujące ustawodawstwo
Roczna deklaracja podatkowa musi być przedłożona przez podatnika do 1 kwietnia roku następnego.

 

c) Podatek od wartości dodanej (VAT)
Zgodnie z ustawą "O Podatku od Wartości Dodanej", która weszła w życie w 1995 r., podatek ten stosuje się dla dostaw dóbr, usług, importu dóbr i spożycia własnej produkcji przedsiębiorstwa. Standardowa stawka VAT wynosi 18%. Stosuje się również stawkę podatku VAT w wysokości 0%, a od 1.05.2004 r. również w wysokości 5%.
Przedsiębiorstwa o obrocie podlegającym opodatkowaniu VAT (przekraczającym 10.000 LVL
w okresie 12 miesięcy) podlegają rejestracji w Państwowej Służbie Dochodów. Podstawę opodatkowania tworzy roczna suma ogólnej wartości dostarczonych dóbr i świadczonych usług.
Zwroty VAT podlegają zaksięgowaniu; płatności VAT dokonywane są comiesięcznie do dnia 15 miesiąca następującego po okresie opodatkowania. Termin przestawienia rocznej deklaracji VAT za dany rok upływa 1.04 roku następnego.
Od 1.05 2004 roku wprowadzono dodatkową stawkę VAT w wysokości 5% na:
- farmaceutyki
- lekarstwa weterynaryjne
- dostawy ciepłej i zimnej wody i niektóre inne usługi komunalne
- artykuły dla niemowląt
- bilety na imprezy sportowe
- książki
- zakwaterowanie w hotelach
- niektóre produkty środków masowego przekazu
Stawkę podatku VAT w wysokości 0% stosuje się dla:
- eksportu towaru jeżeli dokumenty poświadczają, że towary eksportowane są poza obszar UE
- usług, które są związane z eksportem towarów poza UE
- usług określanych jako "nie dostarczanych na teren Łotwy" (not supplied within Latvia)
- towarów i usług odnoszących się do utrzymania i serwisu transportu międzynarodowego
- niektórych usług turystycznych
- niektórych innych usług odnoszących się np. do usług biznesowych itp., świadczonych prze nie-rezydentów Łotwy
Z podatku VAT zwolnione są m. innymi:
- niektóre usługi edukacyjne
- niektóre usługi kulturalne
- sprzedaż udziałów
- sprzedaż nieruchomości (nie może to być nieruchomość wybudowana jako nowa)
- sprzedaż loteryjna
- sprzedaż ziemi 

d) Podatek akcyzowy
Podatek akcyzowy zgodnie z ustawą " O Podatku Akcyzowym" z 2004 r. naliczany jest dla poniższych grup towarowych zgodnie z następującymi stawkami:
- napoje bezalkoholowe (2 LVL za 100 litrów)
- kawa (50 LVL za 100kg)
- piwo (1,22 LVL za 100 litrów za każdy % zawartości alkoholu ale nie mniej niż 2 LVL)
- wina i inne napoje fermentujące (30 LVL za100 litrów)
- napoje alkoholowe do 15% zawartości alkoholu (42 LVL za 100 litrów)
- napoje alkoholowe o zawartości alkoholu pomiędzy 15-22 %zawartości alkoholu (70 LVL za 100 litrów)
- inne napoje spirytusowe i alkoholowe (550 LVL za 100 litrów)
- papierosy (17,8 LVL za 1000 papierosów; 32,2% ceny detalicznej)
- stawki akcyzy na samochody zależą od ich wieku (maleją od 250 do 75 LVL za samochód o wieku do 7 lat, a wzrastają od 75 do 250 LVL za samochód o wieku do 25 lat)
- cygara (11 LVL za 100 cygar)
- tytoń (od 13 do 21 LVL za 1000 gramów)
- benzyna oraz paliwo do silników wysokoprężnych (od 148 do 255 LVL za 1000 litrów)
- oleje silnikowe (76 LVL za 1000 litrów)
- nośniki energetyczne służące do ogrzewania (13 LVL za 1000 litrów) 

e) Podatek socjalny (obowiązkowe ubezpieczenie społeczne)
Powyższy podatek zgodnie z ustawą "O Państwowym Ubezpieczeniu Społecznym" z 1998 r. służy wypłacie z budżetu zasiłków chorobowych, rent, emerytur, zasiłków macierzyńskich i innych świadczeń socjalnych.
Podatek socjalny (obowiązkowe ubezpieczenie społeczne) płacą przedsiębiorcy - rezydenci Łotwy, pracownicy łotewskich firm, pracownicy rezydenci Łotwy, którzy są zatrudnieni przez nie rezydentów, osoby pracujące na zasadzie samo-zatrudnienia oraz emigranci znajdujący pracę na Łotwie.
Dochód, który podlega opodatkowaniu podatkiem socjalnym to każdy dochód uzyskiwany z tytułu pracy świadczonej na Łotwie na podstawie umowy o pracę, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Podatkiem socjalnym obciążone są zarówno płace jak i tantiemy.
Od dnia l stycznia 2003 podatek socjalny płacony jest przez pracodawców w wysokości 24,09% dochodu pracownika brutto oraz przez pracobiorców w wysokości 9% ich dochodu. Stąd łączny wymiar podatku wynosi 33,09%. Podatek uiszczany jest miesięcznie.
Łączny wymiar podatku dla samo-zatrudnionych wynosi 30,27% a dla rezydentów Łotwy pracujących u nie-rezydentów 33%.
Następujące wpływy nie podlegają opodatkowaniu:
renty i emerytury państwowe, wypłaty z funduszy emerytalnych, rekompensaty, ulgi itp. z tytułu uszczerbku na zdrowiu prowadzącego do utraty zdolności do pracy, stypendia, wpływy z tytułu praw autorskich oraz inne wypłaty socjalne.
Pracownik musi być zarejestrowany do 5-go dnia miesiąca w którym podpisano z nim umowę
o pracę w Państwowej Służbie Dochodów.

 

f) Podatek od zasobów naturalnych
Ustawa "O podatku od zasobów naturalnych" z 1995 roku przewiduje możliwość pobierania specjalnego podatku od użytkowania w działalności gospodarczej określonych zasobów naturalnych, a także od zanieczyszczania środowiska naturalnego.
Podatek ten płacą osoby fizyczne i prawne zgodnie z wydanymi im licencjami, które
- wydobywają zasoby naturalne,
- zanieczyszczają środowisko substancjami określonymi w stosownej ustawie,
- wykorzystują do produkcji substancje szkodliwe dla środowiska,
- wykorzystują w swojej działalności substancje radioaktywne, które pozostawiają odpady, które są składowane na Łotwie,
- wykorzystują do produkcji opakowania szkodliwe dla środowiska,
- emitują gaz cieplarniany w instalacjach określonych w stosownej ustawie,
- inne.
Rząd RŁ może również ustalić określone stawki podatkowe dla poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń. Wpływy podatkowe podlegają skumulowaniu w budżecie na cele ochrony środowiska naturalnego.
Udzielane są specjalne zezwolenia określające limity zanieczyszczeń stałych, płynnych itp. O ile zanieczyszczenie nie przekracza ustalonego limitu, podatek naliczany jest wg stawki bazowej, zaś w razie przekroczenia limitu nawet wg stawki potrójnej.
Stawka podatku zależna jest od stopnia szkodliwości zanieczyszczenia (nietoksyczne, toksyczne, niebezpieczne itp.).
Ulgi podatkowe stosuje się dla płatników, którzy finansują projekty skierowane na ograniczanie zanieczyszczenia środowiska (do wysokości zainwestowanej kwoty) oraz dla wdrażających dobrowolne programy dot. zarządzania odpadami po opakowaniach lub uczestniczących
w systemie handlu kwotami emisji odpadów.

g) Podatek od opakowań
Zgodnie z uzupełnieniem do Ustawy "O podatku od zasobów naturalnych" z 1996 roku wprowadzony został podatek od opakowań.
Podatek ten stosowany jest do wszelkich dóbr pakowanych (artykuły spożywcze i napoje
w opakowaniach szklanych, plastikowych, kartonowych lub metalowych).
Podatek od opakowań dla dóbr importowanych opłacany jest na granicy, zaś dla opakowań produkcji miejscowej do dnia 20 miesiąca następującego po dacie sprzedaży dóbr.
Podatek jest naliczany od każdej jednostki pakunkowej i wynosi:
- opakowania szklane (0,004 LVL za 1 kg),
- masa celulozowa i inne włókna naturalne (0,012LVL za 1 kg),
- polimery (0,09 LVL za 1 kg),
- PET (0,105 LVL za 1 kg),
- metale (0,06 LVL za 1 kg),
- papier, karton, laminaty z polimerami lub elementami metalu (0,06 LVL za 1 kg.). 

h) Podatek od nieruchomości
Zgodnie z ustawą "Podatek od Nieruchomości" z 1997 r. opodatkowane tym podatkiem są osoby fizyczne, osoby prawne i nie-rezydenci Łotwy, którzy są właścicielami lub mają prawo do łotewskich nieruchomości (uwzględniając również ziemię).
Podatek ten stosowany jest do nieruchomości i nie ukończonych budowli znajdujących się na Łotwie.
Powyższy podatek wynosi 1,5% od ogólnej wartości (wyceny) nieruchomości podlegającej opodatkowaniu. Dla budynków wartość podlegająca opodatkowaniu to średnia wartość bilansowa. W pierwszym roku po ukończeniu budowy budynków przeznaczonych dla celów handlowych nie płaci się podatku od nieruchomości.
Opodatkowaniu nie podlegają:
- nieruchomości osób prawnych, które nie są wykorzystywane dla działalności gospodarczej
- nieruchomości wykorzystywane dla produkcji rolnej
- nieruchomości finansowane przez budżet państwa lub samorządu
- nieruchomości wykorzystywane dla celów służby zdrowia, sportowych, edukacyjnych, kulturalnych z wyjątkiem kin i klubów wideo
- drogi i nieruchomości wykorzystywane dla utrzymania dróg (drogi wewnętrzne przedsiębiorstw podlegają opodatkowaniu)
- nieruchomości wykorzystywane dla celów ochrony środowiska i pożarnictwa
- nieruchomości znajdujące się w posiadaniu organizacji religijnych, kulturalnych i innych organizacji społecznych
- budynki i obiekty przekazane do użytku jako lokale państwowe lub samorządowe oraz wzniesione za środki dewizowe lub ze środków prywatnych w ciągu 3 lat po oddaniu do użytku
- budynki mieszkalne i nieruchomości użytku publicznego
- nieruchomości stanowiące zabytki kulturalne.

j) Podatek od loterii i gier hazardowych
Zgodnie z ustawą "Podatek od loterii i gier hazardowych" z 1994 r., podatek ten jest nakładany na firmy, które posiadają licencje na prowadzenie gier hazardowych. Koszt roczny licencji wynosi 25.000 LVL. lub nawet 300.000 LVL, jeżeli otrzymujący licencję zajmuje się prowadzeniem gier hazardowych "totalizator". Podatek płaci się rocznie od każdego urządzenia przeznaczonego do gier hazardowych. Telefoniczne gry hazardowe są obciążone podatkiem stanowiącym 10% ich dochodu. Podatek loteryjny w wysokości 8% jest nakładany na sprzedaż biletów loteryjnych za wyjątkiem biletów loteryjnych "instant", które obłożone są 10% podatkiem.

k) Szczególny system podatkowy dla Specjalnych Stref Ekonomicznych i Wolnych Portów
Ustawa "O Stosowaniu Podatków w Wolnych Portach i Specjalnych Strefach Ekonomicznych"
z 2001r. wprowadza specjalne udogodnienia podatkowe dla firm działających w specjalnych strefach ekonomicznych w Liepaji i Rezekne oraz w wolnych portach w Rydze i Ventspils.
Preferencyjne warunki podatkowe dotyczą:
- ulgi w wysokości 80% lub 100% w zakresie podatku od nieruchomości
- ulgi w wysokości 80% wysokości podatku dochodowego od przedsiębiorstw od dochodu osiąganego na terenie strefy
- ulgi w wysokości 80% w podatku od dywidend, opłat z tytułu zarządzania i płatności za wykorzystanie własności intelektualnej
- VAT- u, którego stawka wynosi 0% na większość towarów i usług dostarczanych na teren strefy wraz z magazynowaniem
- wyłączenie z podatku VAT, podatku akcyzowego i opłat celnych importu do wolnych stref
z zagranicy i eksportu z wolnych stref za granicę
Od 1.01.2003r. ulgi podatkowe nie mogą przekroczyć 50% zainwestowanej kwoty. Otrzymanie powyższych ulg jest możliwe jedynie, gdy wydano pozwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy. Pozwolenie wydaje zarząd SSE lub zarząd Wolnego portu. Pozwolenia wydawane są jedynie dla firm zlokalizowanych w SSE lub Wolnych portach
i podejmujących działalność jedynie w tych strefach.

Zatrudnienie

a) Przyjazd i przebywanie obywateli UE i ich rodzin na Łotwie.
Obywatele krajów UE oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) przekraczają granice Łotwy i przebywają na jej terytorium okazując dokument podróży - paszport lub dowód osobisty, pod warunkiem, że nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, porządku publicznego lub zdrowia. Powyższe dokumenty mogą być wykorzystywane do przekraczania granicy Łotwy przez cały okres ich ważności. Na granicach wewnętrznych UE, a więc również na granicy łotewskiej, nie ma kontroli celnej oraz inspekcji sanitarnej. Utrzymana zostaje kontrola ze strony służby granicznej do momentu przystąpienia Łotwy do Układu z Schengen. Powyższa kontrola, w przypadku obywateli krajów UE oraz EOG, dotyczy jedynie sprawdzenia tożsamości na podstawie posiadanego dokumentu podróży (porównanie fotografii z osobą oraz szybkie i uproszczone sprawdzenie daty ważności i oryginalności dokumentu podróży). Dla obywateli UE w dokumentach podróży nie stawia się pieczęci. Posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia trzeciej strony (CTP) dla pojazdów zarejestrowanych w UE, nie jest sprawdzane ani przy wjeździe, ani przy wyjeździe z Łotwy. Obywatele krajów EU mogą pozostawać na Łotwie do 90 dni w ciągu sześciu miesięcy w danym roku. Powyżej 90 dni (licząc od dnia pierwszego wjazdu) należy zarejestrować się w Urzędzie ds. Obywatelstwa i Migracji, aby otrzymać pozwolenie na pobyt. Jeżeli chce się zawrzeć umowę o pracę albo być zatrudnionym na podstawie innej umowy cywilno-prawnej (również jako członek zarządu spółki kapitałowej) lub jako samozatrudniony, itp. nie potrzeba mieć pozwolenia na pracę. Rodziny mogą otrzymać pozwolenie na pobyt razem z obywatelem kraju UE lub EOG niezależnie czy są obywatelami UE czy też nie. Dla członków rodzin obywateli UE pozwolenie na pobyt wydaje się bezpłatnie. Nie podlegają obowiązkowemu ubieganiu się o zezwolenie na pobyt osoby, które przebywają na Łotwie w celach turystycznych do 90 dni, jak również pracownicy sezonowi oraz osoby, które są zatrudnione na Łotwie, ale przebywają w innym kraju UE, gdzie wracają przynajmniej raz na tydzień oraz osoby przebywające na Łotwie do 6 miesięcy w ciągu danego roku (licząc od daty pierwszego wjazdu) jeżeli ich celem jest nawiązania stosunku pracy. We wszystkich powyższych przypadkach dana osoba musi posiadać ważny dokument podróży i przebywać na Łotwie ponad 90 dni w okresie pół roku (licząc od daty pierwszego wjazdu).
Małżonkowie obywateli UE (EOG), za wyjątkiem Łotyszy oraz krewni w pierwszej linii zstępnej
i wstępnej, którzy nie są obywatelami powyższych krajów mogą ubiegać się o wizę na wjazd na Łotwę na granicy, za okazaniem dokumentu poświadczającego fakt małżeństwa lub pokrewieństwa, pod warunkiem, że osoby te przekraczają granicę łotewską razem
z współmałżonkiem lub krewnym (w pierwszej linii) obywatelem UE lub EOG.

b) Pozwolenie na pobyt tymczasowy obywateli
Obywatel UE i EOG może otrzymać pozwolenie na pobyt tymczasowy:
- na okres umowy o pracę lub innej umowy cywilno-prawnej przekraczający 90 dni nie dłuższy jednak niż 1 rok,
- na okres 5 lat na podstawie umowy o pracę lub innej umowy cywilno-prawnej na podstawie której jest zatrudniony na Łotwie jako pracownik, przez okres dłuższy niż jeden rok,
- na okres 5 lat jeżeli praca polega na samo-zatrudnieniu,
- na okres określony w umowie o dostarczanie usług na Łotwie, jeżeli jest dostawcą lub odbiorcą usług lub pracownikiem firmy handlowej zarejestrowanej w UE,
- na okres studiów, ale nie dłużej niż na 1 rok,
- na okres 5 lat jeżeli ma niezbędne do utrzymania środki finansowe tak, aby nie musiał korzystać z pomocy społecznej i przewyższają one minimalny dochód uprawniający obywatela Łotwy do pobierania zasiłku socjalnego.

c) Pozwolenie na pobyt czasowy dla rodziny obywatela kraju UE (EOG)
Członek rodziny obywatela UE (EOG), który chce otrzymać pozwolenie na pobyt tymczasowy powinien przedstawić ważny dokument podróży oraz:
- aplikację dotyczącą pozwolenia na pobyt tymczasowy,
- 2 fotografie,
- kopie dokumentów poświadczających pokrewieństwo z obywatelem UE (EOG), który ma prawo przebywać na Łotwie lub poświadczających pokrewieństwo w stosunku do żony obywatela UE (EOG),
- kopie dokumentów poświadczających, że jest na utrzymaniu obywatela UE (EOG),
- dokument poświadczający dokonanie wpłaty opłaty skarbowej,
- dodatkowo może być zobowiązany przedłożyć dokumenty poświadczające, że ma niezbędne środki na utrzymanie oraz kopię ważnego ubezpieczenia zdrowotnego obejmującego wszystkie ryzyka i ważne przez co najmniej 1 rok.

d) Procedura wydawania pozwolenia na pobyt
- dokumenty dotyczące przyznania pozwolenia na pobyt muszą być złożone osobiście w Urzędzie Obywatelstwa i Migracji w ciągu 3 miesięcy od dnia pierwszego przyjazdu na Łotwę,
- dokumenty dotyczące otrzymania pozwolenia na pobyt stały powinny być przedłożone do Urzędu osobiście nie później niż w ciągu 30 dni przed upływem terminu ważności pozwolenia na pobyt czasowy,
- należy przedłożyć oryginały dokumentów, a jeżeli zostały one wydane w innym kraju UE powinny być poświadczone (Konwencja Haska z 5.10.61r.),
- Urząd może w określonych przypadkach wymagać dołączenia umowy o pracę lub innej umowy cywilno-prawnej,
- Urząd ma prawo sprawdzić czy obywatel UE lub jego rodzina nie złamali prawa na Łotwie lub
w innym kraju UE,
- stosowną decyzję dotyczącą przyznania lub odmowy przyznania pozwolenia na pobyt Urząd podejmuje w ciągu miesiąca licząc od daty złożenia dokumentów,
- pozwolenie odbiera się osobiście. 

f) Ograniczenia w przyznawaniu pozwolenia na pobyt
Nie wydaje się pozwolenia na pobyt, jeżeli obywatel kraju UE (EOG) i/lub członek jego rodziny:
- nie przedstawił wymaganych dokumentów albo odmówił złożenia koniecznych wyjaśnień,
- ustały okoliczności, na podstawie których przyznano pozwolenie na pobyt,
- narusza bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, itp.,.
- nie ma niezbędnego zabezpieczenia finansowego,
- przebywał bez uzasadnienia poza Łotwą 6 miesięcy w roku (w przypadku pozwolenia na pobyt czasowy) lub powyżej 2 lat (w przypadku pozwolenia na pobyt stały).
W sytuacji odmowy wydania lub unieważnienia wydanego pozwolenia na pobyt Urząd wydaje nakaz wydalenia z Łotwy w ciągu 15 dni dla tych osób, które takiego pozwolenia nie miały, albo w ciągu 1 miesiąca, jeżeli przebywając na Łotwie dopuścili się wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu państwa, porządkowi publicznemu, itp. (w uzasadnionych wypadkach termin ten może wynosić 48 godzin).

Na podstawie strony:
http://www.poltrade.lv/page7.html