Formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw

W Finlandii działalność gospodarczą można prowadzić w jednej z poniższych form prawnych:

• przedsiębiorca jednoosobowy (elinkeinonharjoittaja - sole proprietorship)
• spółka jawna (avoin yhtiö - general partnership) 
• spółka komandytowa (kommandiittiyhtiö - limited partnership) 
• prywatna spółka akcyjna (osakeyhtiö, skrót Oy - private limited company) 
• publiczna spółka akcyjna (julkinen osakeyhtiö Oyj - public limited company) 
• oddział (sivuliike - branch office)

Przedsiębiorca jednoosobowy (elinkeinonharjoittaja - sole proprietorship)

Najprostsza forma prowadzenia biznesu. Działalność prowadzona jest na podstawie wpisu do rejestru handlowego. Osoby spoza państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego muszą uzyskać zgodę Urzędu Patentów i Rejestracji.

Spółka jawna (avoin yhtiö - general partnership)

Spółka komandytowa (kommandiittiyhtiö - limited partnership)
Różnicę między tymi formami stanowi to, że w spółce jawnej wspólnicy solidarnie odpowiadają za długi i inne nabyte zobowiązania, a w spółce komandytowej wspólnicy odpowiadają za długi i zobowiązania bez ograniczenia, albo niektórzy
z nich do kwoty zainwestowanego kapitału. Osoby spoza państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego muszą uzyskać zgodę Urzędu Patentów i Rejestracji.

 

Spółka akcyjna

Prywatna spółka akcyjna (osakeyhtiö, skrót Oy - private limited company) Publiczna spółka akcyjna (julkinen osakeyhtiö, skrót Oyj - public limited company) Jest to najpopularniejsza forma prawna prowadzenia biznesu w Finlandii. Istnieją dwa rodzaje spółki akcyjnej - prywatna i publiczna. Publiczna spółka akcyjna może oferować publicznie swoje akcje. Najmniejszy kapitał akcyjny prywatnej spółki akcyjnej wynosi 8 000 EUR, a publicznej spółki akcyjnej 80 000 euro. Osoby spoza państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego muszą uzyskać zgodę Urzędu Patentów i Rejestracji.

 

Oddział (sivuliike - branch office)

Firmy posiadające siedzibę poza Europejskim Obszarem Gospodarczym muszą uzyskać zgodę Urzędu Patentów i Rejestracji. Oddziałem firmy zagranicznej może kierować osoba na stałe mieszkająca w Finlandii. Oddział firmy zagranicznej może działać jako agent lub importer, jak również może być jednostką produkcyjną. Oddział nie ma osobowości prawnej. Działa on w imieniu i na rachunek swojego przedsiębiorstwa-matki.

 

Procedura rejestracji działalności gospodarczej

Formalności związane z utworzeniem przedstawicielstwa lub firmy w Finlandii trwają minimum około trzech tygodni. Przy utworzeniu przedstawicielstwa/firmy najlepiej skorzystać z pomocy prawnika fińskiego znającego tutejsze przepisy i warunki. Dokumenty muszą być przetłumaczone na język fiński lub szwedzki przez tłumacza przysięgłego.

Przed rozpoczęciem działalności gospodarczej należy złożyć w Urzędzie Patentów
i Rejestracji zgłoszenie zawierające podstawowe dane o podmiocie gospodarczym. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu zatwierdzonym przez Urząd Patentów i Rejestracji. Do złożenia zgłoszenia zobowiązane są następujące podmioty:

• spółka jawna, spółka komandytowa, spółka akcyjna, konsorcjum towarzystw ubezpieczeniowych, spółdzielnia, bank oszczędnościowy, towarzystwo hipoteczne, towarzystwo ubezpieczeniowe, skomercjalizowana spółka państwowa oraz spółdzielnie mieszkaniowe
• stowarzyszenia ideowe lub fundacje posiadające stałą siedzibę i zatrudniające co najmniej jednego pracownika 
• osoba fizyczna, która uzyskała zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej w branży wymagającej koncesji; osoba posiadająca stałą siedzibę dla prowadzenia działalności gospodarczej oraz zatrudniająca inną, niż małżonek osobę lub potomka w linii wstępnej o ograniczonej zdolności prawnej. Obowiązek zgłoszenia nie dotyczy prowadzących gospodarstwo rolne i zajmujących się rybołówstwem 
• wspólnota lub fundacja zagraniczna, która otwiera w Finlandii filię 
• europejska gospodarcza grupa interesów i zarejestrowana gdzie indziej grupa interesów zakładająca filię w Finlandii.

W przypadku zagranicznego podmiotu gospodarczego posiadającego siedzibę lub centralę poza Europejskim Obszarem Gospodarczym w zgłoszeniu należy, oprócz wymaganych przez Urząd Patentów i Rejestracji danych, podać nazwę państwa, którego prawu podmiot ten podlega.
Zgłoszenia może dokonać również taki podmiot gospodarczy, który nie jest do tego ustawowo zobowiązany, z wyłączeniem armatorów. Wszelkie zmiany stanu odnotowanego w rejestrze handlowym należy bezzwłocznie zgłosić do wiadomości Urzędu Patentów i Rejestracji lub lokalnych Biur Rejestracji przy Sądach Okręgowych.
Urząd Patentów i Rejestracji ma prawo uzyskiwania od Urzędu Podatkowego informacji o tych podmiotach gospodarczych zobowiązanych do prowadzenia księgowości, które mają równocześnie obowiązek przekazywania Urzędowi Patentów i Rejestracji kopii corocznych dokumentów bilansowych.

Rząd Finlandii stymuluje działalność gospodarczą stosując system zachęt
o charakterze podatkowym i regionalnym, wspierając eksport oraz prace badawczo-rozwojowe. Spółki zagraniczne prowadzące działalność produkcyjną w Finlandii podlegają takiemu samemu systemowi bodźców ekonomicznych, jak spółki fińskie. Spółki zagraniczne mają pełno prawo swobodnego wycofania zysków i kapitałów za granicę.

Dane kontaktowe:
Urząd Patentów i Rejestracji
National Board of Patents and Registration Patentti- ja rekisterihallitus Arkadiankatu 6 A 00100 Helsinki tel + 358 (0)9 693 9500 Fax 69395328, http://www.prh.fi

 

 

Opodatkowanie działalności gospodarczej

Podatek od towarów i usług (VAT)

Finlandia jako kandydat do Unii Europejskiej w 1994 roku przyjęła uregulowania
o podatku od towarów i usług (VAT) zgodne z tymi, jakie obowiązywały w Unii (Dyrektywa nr 6 dot. VAT i inne). Do tego czasu obowiązywał tu podatek od sprzedaży. Obecne przepisy dostosowane są do wymogów Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej z dnia 28 listopada 2006 r., która z dniem 1 stycznia 2007 r. zastąpiła Szóstą Dyrektywę VAT.

Wyjątek stanowi uzgodnienie w Traktacie Akcesyjnym o wyłączeniu z obszaru podatkowego UE odrębnej jednostki administracyjnej - Wysp Alandzkich. Jednak w obrocie wewnętrznym towarów i usług między prowincją Wysp Alandzkich i pozostałą częścią Finlandii obowiązują te same fińskie przepisy odnośnie reguł VAT. W odniesieniu do pozostałych członków Unii Europejskiej Wyspy Alandzkie traktowane są jako terytorium w kraju trzecim.

Stawka podstawowa podatku VAT wynosi 22 %. Obowiązują także dwie stawki zredukowane. Dla wymienionych niżej towarów i usług stosuje się następujące stawki zredukowane:

• 17 %: artykuły spożywcze (z wyłączeniem żywych zwierząt, usług gastronomicznych, wody pitnej, napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych); pasze dla zwierząt żywność i pasze dla zwierząt
• 8 %: lekarstwa, książki, spektakle kinowe, przewóz pasażerów, hotele i inne usługi mieszkaniowe, opłaty za wstęp (teatry, cyrki, przedstawienia muzyczne i taneczne, imprezy sportowe, ogrody zoologiczne, muzea i inne tego typu imprezy i instytucje) 
• 0 % („stawka zerowa"):

Stawka zerowa obowiązuje w przypadku wymienionych niżej towarów i usług:

• subskrypcja gazet i periodyków (sprzedaż pojedynczych egzemplarzy podlega pełnemu opodatkowaniu)
• usługi poligraficzne dla publikacji związanych z działalnością korporacyjną na użytek publiczny
• statki ( z wyłączeniem użytkowanych dla celów sportu i wypoczynku); redukcja dotyczy sprzedaży, wynajmu, i czarteru statków oraz ich naprawy, obsługi i innych prac z nimi związanych, dostawy złota dla banku centralnego, handel zagraniczny.

Dla celów administracyjnych przyjęto, że podatek jest liczony dla podmiotów i osób prawnych podlegających opodatkowaniu, których obrót roczny przekracza 8 500 euro.

Zwolnieniom przedmiotowym z podatku VAT podlegają:

• usługi medyczne i służba zdrowia
• usługi opieki społecznej 
• usługi oświatowe, które świadczone są zgodnie z obowiązującym prawem lub są subsydiowane przez państwo zgodnie z obowiązującymi przepisami 
• usługi finansowe i transakcje dotyczące papierów wartościowych (z wyłączeniem konsultacji i usług depozytowych) 
• usługi ubezpieczeniowe i brokerskie, także świadczone przez agentów 
• dzieła sztuki wizualnej 
• loterie i gry pieniężne 
• honoraria artystów, sportowców 
• niektóre transakcje dokonane przez niewidomych 
• tłumaczenia dla osób niesłyszących 
• nieruchomości 
• usługi cmentarne świadczone przez cmentarze publiczne 
• jagody i inne owoce leśne oraz grzyby nie uprawiane, sprzedawane przez zbieraczy.

Zagraniczny podmiot gospodarczy, który w Finlandii nie jest zobowiązany do odprowadzania podatku od sprzedaży i który nie posiada stałej siedziby w Finlandii, może uzyskać zwrot podatku VAT za zakupione w Finlandii towary i usługi. Również podatek pobierany przy wwozie towarów do Finlandii może zostać zwrócony.
Warunkiem uzyskania zwrotu jest to, że zakup w Finlandii wiąże się z prowadzoną przez podmiot działalnością gospodarczą za granicą, albo na obszarze UE albo poza nią. Procedura zwrotu VAT jest taka sama bez względu na miejsce prowadzenia działalności. Prawo do otrzymania zwrotu nie opiera się na zasadzie wzajemności, czyli dotyczy również przedsiębiorstw tych państw, w których system zwrotu podatku VAT nie został wprowadzony.
Zwrotowi podlegają m.in. następujące zakupy zawierające w cenie podatek VAT:
usługi konferencyjne, próbki towarów, usługi wystawiennicze i targowe, usługi szkoleniowe, artykuły biurowe, usługi kserograficzne, mapy, literatura zawodowa, usługi hotelowe i przewozowe w Finlandii, paliwa płynne i smary, usługi serwisowe i naprawcze, części zamienne, wynajem samochodów, usługi parkingowe.

Warunki zwrotu podatku VAT:

• zakup wiąże się z taką działalnością podmiotu prowadzoną za granicą, która, gdyby była prowadzona w Finlandii, podlegałaby procedurze pobierania VAT lub
• zakup wiąże się z taką działalnością podmiotu prowadzoną za granicą, która, gdyby była prowadzona w Finlandii, upoważniałaby do zwrotu określonego w Ustawie o podatku VAT lub 
• zakup wiąże się z taką działalnością podmiotu zagranicznego w Finlandii w zakresie sprzedaży towarów i usług, w której stroną podlegającą opodatkowaniu jest nabywca (tzw. odwrócony obowiązek podatkowy).

Odwrócony obowiązek podatkowy stosuje się wtedy, gdy sprzedawcą jest podmiot zagraniczny nieposiadający stałej siedziby w Finlandii, który nie znajduje się w rejestrze płatników VAT. Prawo do zwrotu podatku VAT przysługuje również wówczas, gdy nabywcą jest skarb państwa.

Za następujące zakupy nie przysługuje zwrot podatku VAT:

• towary i usługi zakupione do prywatnego użytku podmiotu gospodarczego lub jego personelu
• zakupy w celach reprezentacyjnych, m.in. rachunki z restauracji, upominki handlowe itp.
• samochody osobowe oraz towary i usługi związane z użytkowaniem samochodu (paliwo, smary, serwis, naprawy, części zamienne), o ile pojazd nie jest użytkowany wyłącznie w celach uprawniających do otrzymania zwrotu (użytek wyłącznie w celach służbowych) 
• towary i usługi nabywane z przeznaczeniem dla podróżnych przez organizatorów wycieczek od innych podmiotów gospodarczych 
• koszty związane ze sprzedażą złota na cele inwestycyjne po cenie nie opodatkowanej.

Szczegółowe informacje dotyczące podatku VAT i formularze w formacie PDF pod adresem internetowym Urzędu Podatkowego, http://www.vero.fi/.

Sprzedaż usług zakupionych spoza Unii Europejskiej i sprzedawanych w imieniu własnym kupującego nie jest opodatkowana.

 

Podatek akcyzowy

Opodatkowaniu podatkiem akcyzowym w Finlandii podlegają na przykład:

• paliwa: benzyna bezołowiowa i ołowiowa, ich mieszanki, olej napędowy, olej opałowy, płynny i olej ciężki
• alkohol 
• wyroby tytoniowe 
• energia elektryczna i źródła energii, w tym węgieł, torf i gaz naturalny 
• olej sosnowy produkowany przemysłowo do celów grzewczych 
• napoje orzeźwiające
• opakowania napojów alkoholowych i orzeźwiających bez opłat opakowania wielokrotnego użytku mającego aprobatę Ministerstwa Środowiska.

Podatki te zostały wprowadzone w drodze odrębnych ustaw, które szczegółowo opisują zasady ich nakładania i ewentualne możliwości ulg.

Z podatku akcyzowego wyłączone są:

• produkty eksportowane poza obszar Unii Europejskiej,
• paliwa i smary oraz zaopatrzenie statków i samolotów w międzynarodowym ruchu komercyjnym 
• produkty w określonych limitach przywożone przez podróżnych 
• produkty alkoholowe nie przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji (np. do produkcji leków, żywności).

 

Podatek dochodowy od osób prawnych

W roku 2009 stawka jednolita podatku dla przedsiębiorstw (Corporate Income Tax) wynosi 26 %. Podmioty podlegają opodatkowaniu wg tej stawki od całości dochodów.

 

Ulgi i zwolnienia podatkowe

Z podatku zwolnione są następujące wpływy: kapitały, które zostały pokryte przez udziałowców, zwroty podatku dochodowego (z wyłączeniem odsetek) i przekazy ze spółek. Ostatni przypadek to konsekwencja faktu, że spółki nie są traktowane jako podmioty dla celów podatkowych, lecz dochód do opodatkowania jest przypisany do partnera.

Rodzaje wydatków zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów:

• wydatki na zakupy i inwestycje,
• wydatki związane z zakupem majątku trwałego (z wyłączeniem ziemi) do wysokości rocznej kwoty amortyzacji bilansowej, 
• czynsz od nieruchomości i praw wodnych, a także od pomieszczeń używanych do prowadzenia działalności gospodarczej i zawodowej,
• płace i wynagrodzenia, renty i okresowe zasiłki lub podobne okresowe wynagrodzenie dla pracowników (lub byłych pracowników) oraz składki ubezpieczeniowe i inne podobne płatności,
• wypłaty z zysku od inwestycji poczynionych przez zatrudnionych, 
• wkłady do zakładowych funduszy emerytalnych do wysokości zobowiązań rentowych; wkłady poczynione przez instytucje ubezpieczeniowe i fundusze emerytalne oraz inne instytucje emerytalne do wysokości zobowiązań rentowych, 
• koszty reklamy,
• wydatki na badania i rozwój,
• koszty uruchomienia i reorganizacji, 
• 50% wydatków na rozrywkę,
• składki członkowskie w organizacjach pracodawców i związkach zawodowych,
• straty powstałe w wyniku oszustw, kradzieży i innych przestępstw związanych z aktywami finansowymi,
• zwroty roczne i inne (np. nadpłaty), 
• wydatki związane z odsetkami od kredytów zaciągniętych na prowadzenie działalności gospodarczej,
• straty kursowe od roszczeń i kredytów związanych z działalnością gospodarczą,
• podatki lokalne od nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zawodową,
• wydatki związane z uprawianiem lasów, 
• wydatki związane z funduszami gwarancyjnymi i odszkodowawczymi.

 

Podatki od osób fizycznych

Główne podatki od osób fizycznych to państwowy podatek dochodowy od osób fizycznych pobierany na rzecz skarbu państwa i podatek komunalny na rzecz gminy.

Progresywny podatek dochodowy od osób fizycznych (valtion tulovero - State Tax on Earned Income) liczony jest od uzyskanych dochodów, pensji, wynagrodzeń, wszelkich celowych wypłat, bonusów dla kierownictwa, uzyskanych prowizji, wartości czynszu od wynajmowanych dla pracowników bezpłatnych lokali mieszkalnych, dodatków, także tych na pokrycie kosztów zamieszkania, dodatków samochodowych i zasiłków wypłacanych bezrobotnym.

Stawki i progi podatkowe obowiązujące w 2009 roku:

Podatek państwowy
Dochód podlegający opodatkowaniu	Podstawowa kwota podatku	Stawka podatku
Euro	Euro	%
13 100 - 21 700	8	7
21 700 - 35 300	610	18
35 300 - 64 500	3 058	22
64 500 -	9 482	30,5

Odliczenia związane z zatrudnieniem to m.in.

• odliczenia z tytułu kosztów dojazdu do pracy do określonej kwoty przy udziale własnym. Generalnie koszty te odliczane są od kwoty najtańszego środka transportu tj. transportu publicznego,
• odliczenia z tytułu wydatków na wydawnictwa i sprzęt niezbędne do wykonywania zawodu.

Inne odliczenia:

• składki na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne,
• składki na obowiązkowe ubezpieczenie od bezrobocia, 
• odsetki od pożyczek (odliczane od dochodów kapitałowych), jeżeli pożyczka została przeznaczona na zakup stałego mieszkania lub nieruchomości wykorzystywanych dla celów uzyskania dochodu.

Odliczenia od podatku:

• za inwalidztwo,
• na opiekę nad dzieckiem (0-17 lat) żyjącym w gospodarstwie z ex-małżonkiem.

 

Inne rodzaje podatków

• Podatek komunalny (kunnallisvero - Municipal Tax on Income) - stawka wynosi 15 do 20 % zależnie od gminy. Podatek komunalny pobierany jest od wszystkich dochodów bez limitu dolnego.
• Podatek od dochodów kapitałowych (pääomavero - State Tax on Capital Iincome) - płaci się od odsetek bankowych, dywidend, dochodów z wynajmu lokali i ma w 2009 roku jednolitą stawkę 28 %. 
• Podatek kościelny (kirkollisvero - Church Tax) - stawka wynosi między 1% - 2%. Prawo pobierania tego podatku od swoich członków posiada wyłącznie Fiński Kościół Ewangelicko-Luterański i Kościół Prawosławny. 
• Przy pobieraniu ww. podatków pobierane są również opłaty z tytułu ubezpieczeń społecznych, które liczone są według jednej stawki od dochodu. W 2009 roku stawka za ubezpieczenie zdrowotne wynosi 1,98 % dochodu.

 

Opodatkowanie wynagrodzeń Polaków delegowanych do pracy w Finlandii przez firmę polską

Zgodnie z umową zawartą między Polską i Finlandią w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisaną w dniu 26.10.1977 roku (Dziennik Ustaw Nr 12/79 poz. 84) Polak przebywający w Finlandii przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas danego roku kalendarzowego podlega opodatkowaniu tylko w Polsce.

 

Zatrudnianie pracowników

Od 5.6.2006 r. w stosunku do obywateli polskich podejmujących pracę w Finlandii wprowadza się obowiązek zarejestrowania się w tutejszych biurach zatrudnienia. Rejestrację prowadzić będą biura zatrudnienia w Vantaa, Tampere i Lappeenranta, ale wnioski rejestracyjne można składać we wszystkich biurach zatrudnienia na obszarze całej Finlandii.
Informację o zatrudnieniu zgłasza albo pracodawca, albo pracownik w przypadku, gdy stosunek pracy trwa dłużej niż dwa tygodnie. Rejestracji należy dokonać najpóźniej w ciągu 14 dni od daty rozpoczęcia pracy.
Od obywateli Unii Europejskiej nie jest wymagane posiadanie zezwolenia na pracę w Finlandii, ale ich prawo pobytu związane jest z obowiązkiem zarejestrowania się na policji, o ile od daty przyjazdu upłynęły trzy miesiące. Jeżeli pracownik został zarejestrowany w biurze zatrudnienia, zgłoszenie pobytu na policji nie jest wymagane.

Ustawa o obowiązku rejestracji pracowników będzie obowiązywać przez trzy lata, czyli do 2009 roku.

Na podstawie informacji ze strony Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Helsinkach, http://www.helsinki.trade.gov.pl/pl/